ساخت استخر ژئوممبران

مراحل احداث استخر با ورق های ژئوممبران

ساخت استخرهای ژئوممبران همانند سایر استخرهای ذخیره آب است برای ورق ژئوممبران استخر خاکی مناسب است ممکن در برخی از مناطق خاک سست یا دارای سنگ ریزه باشد که نیاز به زیر سازی استخر وجود داشته باشد که به طور کلی مراحل به عبارت ذیل است :

  1. نقشه برداری و طرح اولیه
  2. پیاده سازی ابعاد مورد نظر بر روی زمین بوسیله گچ ریزی
  3. عملیات خاک برداری یا خاک ریزی
  4. بستر سازی برای استخر
  5. لوله گذاری برای ورودی و خروجی سر ریز استخر
  6. محاسبه مقدار ورق مورد نیاز و خرید آن
  7. نصب و آب بندی کامل
  8. فنس کشی در اطراف استخر برای ایمنی (افراد و حیوانات)
  9. آبگیری و کنترل نهایی استخر

 

نقشه برداری و طرح اولیه

در اولین مرحله بازدید از منطقه، نقشه برداری دقیق برای پیدا کردن محل مناسب برای احداث استخر  می باشد . این اطلاعات اهمیت بسیار بالایی دارد زیرا محل استخر و محاسبات حجم و شکل و ابعاد ،‌نوع ساختار خاک و  بر آورد هزینه استخر  با استفاده از این اطلاعات امکان پذیر می باشد . این اطلاعات ازین قبیل می باشند :

  1. منابع تامین آب ( چشمه . قنات ، چاه ) و میزان مسافت آن تا محل احداث استخر
  2. طریقه انتقال آب از منابع آب تا استخر (پمپاژ ، کانال و…)
  3. طریقه انتقال آب از استخر تا محل مورد استفاده (کشاورزی ،‌دامداری ،‌مرغداری و…)
  4. بررسی کیفیت آب (ph آب و ..)
  5. دبی ورودی آب به استخر
  6. مقدار زمان آب ورودی به استخر ( ۳۶ ساعت؛ ۴۸ ساعت و …)
  7. مشخص کردن بافت و ساختمان خاک محل احداث استخر

توضیح اینکه ممکن است در برخی مناطق بسته به نظر کارشناس فنی مربوط نیازی به نقشه برداری نباشد که در بازدید اولیه مشخص می شود .

 

طراحی استخر ژئوممبران
در این مرحله از اطلاعات جمع آوری شده اولیه استفاده میکنیم و مراحل گام به گام درطراحی به شرح ذیل می باشد :
  • مشخص کردن محل احداث استخر
    • با توجه به منبع تامین اب استخر و فاصله آن و شیب زمین و روش انتقال آب به استخر و طریقه خروج آن میتوان محل احداث استخر را مشخص نمود . این کار برای کاهش هزینه ها و سهولت در اجرا نیز انجام میگرد .
  • تعیین حجم استخر
    • با بدست‌ آوردن دبی ورودی آب به استخر و مدت زمان آب ، حجم کل آب که میتوان ذخیره کرد محاسبه می گردد و با توجه به در نظر گرفتم کمی حجم اضافه ، حجم استخر را محاسبه می نماییم .
  • تعیین شکل و ابعاد استخر
    • یکی از ویژگی های در استفاده از ورق های ژئوممبران عدن محدودیت در اندازه و شکل استخر ها می باشد . یعنی استخر در هر مکان وبه هر شکل ظاهری که احداث شده باشد میتوان براحتی توسط ورق ژئوممبران آن را پوشاند و عایق بندی کرد این پوشش هم میتواند در استخر های خاکریزی و هم در استخر های خاکبرداری و گود انجام شود و هیچ گونه محدودیتی ندارد .
با توجه به این که برای احداث استخر ژئوممبران نیازی به زیر سازی خاصی نمی باشد برای جلوگیری از ریزش دیواره بایستی به آن شیب داد که این شیب معمولا بین ۳۰ تا ۶۰ درجه است (سینه مرغی)  که این شیب بسته به محل متغیر است .
پیاده کردن ابعاد استخر آب ژئوممبران
اولین قدم در مرحله اجرای استخر ژئوممبران پیاده سازی نقشه بروی زمین است . پس از تعیین شکل وابعاد استخر ژئوممبران و تهیه پلان نوبت به مشخص نمودن محل احداث استخر بروی زمین است که این کار بسیار ساده میباشدو با گچ ریزی ابعاد  و محدوده استخر را معلوم میکنیم .
برای مهار ورق لازم است یک ترانشه(کانال کوچک) در کنار استخر آب ایجاد شود .
عملیات خاک برداری و خاک ریزی
زمان بر ترین قسمت احداث استخر ژئوممبران  این عملیات می باشد که بستگی به فصل هزینه و زمان آن متغیر می باشد . به طور کلی عملیات خاکی جهت احداث استخر ژئوممبران به شرح ذیل می باشد :
  1. خاکبرداری و خاکریزی در محل تعیین شده با دیوار شیب دار
  2. حفر کردن کانال و ترانشه دور تا دور استخر برای مهار کردن ورق
  3. حفر کردن کانال خروج آب در استخر
  4. انتقال خاک برداشته شده به سایر نقاط

 

بسترسازی استخر ژئوممبران
بستر سازی در استخر های ژئوممبران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار  است زیرا در حفظ سلامت و طول عمر  ورق نقش بسزائی دارد و باعث کاهش مصرف ورق می باشد . این بستر سازی بوسیله خاک نرم است که ممکن در بعضی مکان های خاص بعلت خاک نرم و یا سست بود خاک نیاز به بستری سازی دیگری نیز می باشد .که پیشنهاد می شود از ورق ژئوتکستایل استفاده شود . ولی برای استخرهای بسیار عمیق استفاده از این ورق الزامی و ضروری می باشد . استفاده از ژئوتکستایل برای تمامی استخرهای ژئوممبران توصیه میشود .
بستر استخر  ژئوممبران بایستی عاری از هر گونه ناهمواری در دیواره و کف باشد و سطح آن فاقد سنگ ریزه و هرگونه جسم تیز باشد و برای جلوگیری از هدر رفت ورق و صرفه جویی در آن ابعاد استخر و طول شیب دیواره ها باید به طور دقیق پیاده شده باشد.
خصوصیات کلی در محل اجرای ژئوممبران به عبارت زیر است :
فاقد رطوبت : بدلیل اینکه ورقهای مجاور با جوش حرارتی بهم متصل می شوند وجود رطوبت باعث اختلاف دما در فرایند جوشکاری میشود لذا بهتر از فاقد رطوبت باشد .
صاف و هموار بودن بستر :  ناهمواری باعث میشود که ورق به خوبی در کف و دیواره های استخر بخوبی منطبق نگردد .
و بدلیل نیروی کششی زیادی که به ورق وارد میشود احتمال پاره شدن آن نیز وجود دارد .
عاری از تیز گوشه : وجود ریشه گیاه ، سنگ ، و سایر اجسام نوک تیزی که باعث آسیب رسیدن به ورق میشود (در زمان آبگیری ایجاد تمرکز تنش میکند) موجب سوراخ شدن ورق بر اثر فشار آب می گردد.
خاکبرداری :
خاک برداری شامل چند بخش می باشد:
  1. آماده سازی دیواره ها : بهتر است دیواره ها بصورت سینه مرغی باشد بهترین زاویه ۴۵ تا ۶۰ درجه می باشد . در دیوارها می توان با استفاده از پشت بیل لود و غلطک دستی به تراکم مطلوب رسید .
  2. آماده سازی کف استخر: تراکم کف استخر حداقل باید دارای ۹۰ درصد باشد که این تراکم معمولا در اثر رفت و آمد ماشین آلات صورت میگیرد .
  3. آماده سازی نهایی دیواره ها و کف: خاک دیواره ها باید کاملا نرم هموار باشد و فرورفتگیهای دیواره و کف را با ملات کاهگل یا ماسه وسیمان و… ترمیم گردد .
کف استخر بایستی کاملا هموار باشد . به این منظور میتوان خاک نقاط مرتفع در کف یا دیواره ها را برداشت و در مناطق پست ریخت و کوبید و سپس کل سطح راتسطیح نمود .
ایجاد ترانشه گیردار :
برای گیر دار کردن ورق و تثبیت آن رو سطح دیواره ها لازم است ترانشه (کانال) به فاصله حداقل یک متر زیر شیب با عمق ۶۰ سانتی متر و عرض ۳۰ سانتی متر حدودا در دور گودال استخر حفر شود .
لوله گذاری استخر (جهت ورود ،‌خروج و سرریز آب )
یک استخر ژئوممبران بایستی دارای سه سیستم لوله گذاری برای ورود و خروج و نیز سرریز آب باشد . جنس لوله هایی که باید در استخر کار شود باید از جنس پلی اتیلن استاندارد بوده و با نظر کارشناس فنی و طبق نقشه و اطلاعات جمع آوری شده باشد . در لوله گذاری باید به مسائل زیر توجه کرد :
  • لوله ورودی باید درمحل خود تثبیت و محکم شود .
  • لوله خروجی بایستی بسته به روش برداشت آب از استخر چگونه باشد محل قرار گیری لوله خروجی متفاوت است که معمولا بصورت سیفونی نصب میگردد .
  • لوله سرریز نیز بایستی حداقل ۳۰ سانتی متر از لبه استخر پائین قرار بگیرد . این لوله معمولا از جنس پلی اتیلن با قطر بالا (۲۵۰ میلیمتر و بالاتر) انتخاب می شود .

آبگیری استخر ژئممبران
در این مرحله بایستی به نکات ذیل توجه داشت:
  1. نصب فنس در پیرامون استخر قبل از آبگیری
  2. کنترل و انجام تست های لازم جهت اطمینان از جوش ژئوممبران
  3. آبگیری به ارتفاع ۳۰ سانتی متر جهت تست
  4. آبگیری در چند مرحله مجزا برای تست نهایی